Z zaciekawieniem przeczytałem artykuł prof. T.T Koncewicza, w którym dzieli się swoimi wrażeniami i wnioskami z wizyty w Izraelu, ogarniętym protestami przeciwko "reformie" systemu prawnego, którą próbowała przeprowadzić prawicowa – klerykalna - nacjonalistyczna koalicja będąca obecnie u władzy.

Pobyt prof. Tomasza Koncewicza w Izraelu, a szczególnie jego wyjazd, wypadł w wyjątkowo newralgicznym momencie - ogłoszenie przez premiera Izraela Benjamina Netaniahu dymisji ministra obrony Yoava Galanta, który w wywiadzie prasowym nawoływał do zahamowania procesu legislacyjnego reformy ponieważ zagraża on bezpieczeństwu państwa.  Reakcja społeczna była natychmiastowa i spontaniczna. Już tego samego dnia późnym wieczorem i przez większość nocy zalała Izrael fala demonstracji przeciw decyzji premiera i w poparciu dla dymisjonowanego ministra, pomimo że dotychczas nie cieszył się on, słusznie zresztą, zbytnią popularnością. Był to moment zwrotu. Premier Netaniahu zrozumiał, że zrobił przysłowiowy "jeden krok za daleko". W rezultacie dymisja nie doszła do skutku i obecnie, ponad dwa miesiące po tym wydarzeniu, Yoav Galant  w dalszym ciągu pełni funkcję ministra obrony i cieszy się, przynajmniej deklaratywnie, pełnym zaufaniem premiera. Natomiast fanatyczni propagatorzy "reformy", minister sprawiedliwości Yariv Levin i przewodniczący komisji parlamentarnej d.s prawa i konstytucji Symcha Rotman, zostali odstawieni  (tymczasowo, należy zaznaczyć) na boczny tor. Ale co najważniejsze  -  proces legislacyjny "reformy" został zahamowany  i w zamian wszczęto, pod egidą prezydenta,  negocjacje między delegatami koalicji i opozycji w celu osiągnięcia kompromisowego porozumienia w sprawie reformy systemu prawnego w państwie.  Moim skromnym zdaniem szanse na osiągnięcie kompromisu są nikłe, bowiem różnice postaw wyjściowych są ogromne. Trudno mi też zrozumieć jak można osiągnąć kompromis w sprawie demokracji. Retoryczne pytanie: istnieje coś takiego jak pół demokracji czy trzy-czwarte demokracji i nazywa się to demokracja? 

Warto przy tym zaznaczyć, że ani zahamowanie legislacji, jak również toczące się negocjacje między politykami nie powstrzymały protestu społecznego. Piszę te słowa w niedzielę 28.05.2023, w sobotę 27.05.2023 minął 21  kolejny tydzień masowych demonstracji w całym kraju. Pomimo, że prawdopodobnie niewielu uczestników tych demonstracji przeczytało wezwanie  i ostrzeżenie T.T. Koncewicza by nie przerywać akcji protestacyjnej, przynajmniej jak na razie protest trwa. Aktualne obecnie hasło akcji protestacyjnej to: "udało się nam zatrzymać węgierski blitz, teraz trzeba się ustrzec od polskiego salami", czyli stopniowego, cząstkowego procesu legislacyjnego, prowadzącego w rezultacie do całkowitej erozji systemu demokratycznego   państwie.  Należy zaznaczyć, że wśród protestujących nie ma wielkiego zaufania do premiera Netaniahu i rządzącej koalicji i zdają oni sobie sprawę, że czujność musi być zachowana i wydaje mi się, że nie nastał jeszcze czas "zawieszenia broni".

A tak na marginesie artykułu prof. T.T. Koncewicza. Jestem pełen podziwu dla profesora że udało mu się w ciągu kilku dni pobytu w Izraelu zrozumieć niezwykle skomplikowaną sytuację w tym kraju a  uwagi profesora oraz  spostrzeżenia są aktualne do dnia dzisiejszego. 

Stanisław Shpetner, Tel Awiw, 28.05.2023